OBSZAR MORSKI: konwencja waszyngtońska 1948 w sprawie Atlantyku uznaje ją za obszar niezależny od żadnego państwa, może być ona wykorzystywana w celach militarnych. Fauna i flora eksploatacja zasobów mineralnych (diament, złoto, ruda, żelazo) KONWENCJA PRAW MORZA: pas wód terytorialnych w odległości 12 mli morskich wlicza się w granice państwa (kraj ma wyłączność exploatacji zasobów, wyjątek cieśnina) Strefa ograniczonej suwerenności 200mil w tej strefie kraje mają wyłączność w zakresie eskploatacji zasobów. DEMOGRAFIA: 60 tys lat temu pojawienie się człowieka. EKSPLOZJA dużo urodzeń mało zgonów. IMPLOZJA dużo zgonów mało urodzeń (Rosja –18%) W Polsce kiedyś eksplozja teraz stabilizacja. PRZYROST KOMPENSACYJNY: decyzje o zakładaniu rodziny przełożone są na czas bardziej stabilny. PIONIERSKOŚĆ: wyższy przyrost naturalny na obszarach nowozasiedlonych POLITYKA PRONATALISTYCZNA: zmierzająca do zwiększenia porodów (becikowe) PRZYROST RZECZYWISTY: to przyrost naturalny, skorygowany o saldo migracji